Σκέψεις πτερόεσσες

Ιστορικότητα είναι η ιδιότητα και το προνόμιο του ανθρώπου να δημιουργεί ιστορία[15]. Χάρη στη λογική, στην οποία αναφερθήκαμε ήδη, χάρη στη συνείδηση, με την οποία μπορεί να συσπειρώνεται στον πυρήνα του ψυχικού του κόσμου –στο εγώ του– και να μετατρέπει τον εαυτό του σε αντικείμενο στοχαστικής αναζήτησης[16], αλλά και χάρη στον έναρθρο λόγο, μέσω του οποίου επικοινωνεί με τον άλλο, οργανώνει τη σκέψη του και οικειοποιείται τα επιτεύγματα των προηγούμενων γενεών που θα τα κληροδοτήσει εμπλουτισμένα και βελτιωμένα στους απογόνους του –χάρη σε όλα αυτά– ο άνθρωπος γίνεται δημιουργός πολιτισμού και στη διαδρομή των αιώνων εξελίσσεται με διαρκώς επιταχυνόμενους ρυθμούς. Οι ενέργειές του δεν καθορίζονται αποκλειστικά και μόνο από φυσικές νομοτέλειες και δεν αποτελούν μια τυφλή ακολουθία γεγονότων όπως ένα παλιρροϊκό κύμα ή η κατολίσθηση ενός βράχου.
… More Ο άνθρωπος ως δημιουργός πολιτισμού – Κυριάκος Κατσίμανης

Για μένα υπάρχει μια σημαντικότατη διαφορά: «κοινοτοπία» είναι ό,τι συμβαίνει συνήθως, κοινώς, παρ όλα αυτά κάτι μπορεί να είναι αβαθές, και δίχως ακόμη να είναι κοινό… Εννοώ ότι, αν πάμε μέχρι τη ρίζα, το κακό δεν είναι ριζικό, δεν έχει βαθύτητα, και είναι ακριβώς για το λόγο αυτό που είναι τόσο τρομερά δύσκολο να συλλάβουμε … More Hannah Arendt: «Όσο πιο ρηχός είναι κάποιος τόσο πιο πιθανό είναι να ενδώσει στο κακό»

Δεν υπήρξα πάντοτε ο άνθρωπος που είμαι. Ολόκληρη τη ζωή μου μάθαινα για να γίνω ο άνθρωπος που είμαι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχω ξεχάσει τον άνθρωπο που υπήρξα, ή, για να μιλήσω ακριβέστερα, τους ανθρώπους που υπήρξα. Κι αν ανάμεσα στους ανθρώπους εκείνους και σε μένα υπάρχει αντίφαση, αν νομίζω πως αλλάζοντας έχω … More Louis Aragon, «Μ’ ανοιχτά χαρτιά» – Οι άνθρωποι ενώπιον του εαυτού τους και της αλήθειας.

Γράφοντας, προσπαθῶ νά μπάσω στίς λέξεις μου τήν ἡμέρα μέ τήν ἀγάπη της. Τόν ἥλιο, τ’ ἀστέρια, τά πράγματα – ὅλα νά στρέφονται, ὅπως καί μέσα στό σύμπαν, μέσα στήν ποίηση. Ὅπου φῶς κι ὅπου βλέφαρο σ’ ἕνα δίσκο μικρότερο, σέ μιά σφαίρα, ἕνα σχῆμα βιβλίου, πού θἆναι καί δίσκος καί σφαίρα καί ἄπειρο. Ὅλο … More «Ἀνασύνθεση» – Νικηφόρος Βρεττάκος

Γενικά, δεν υπάρχει «πρωτόγονος» πολιτισμός, αλλά ούτε και «εξελιγμένος»: υπάρχουν μόνο διαφορετικές απαντήσεις σε θεμελιώδη προβλήματα, όπως υπάρχουν και ταυτόσημες απαντήσεις. Οι πρωτόγονοι όχι μόνο σκέφτονται, αλλά η «πρωτόγονη σκέψη» δεν υστερεί της δικής μας και είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Απλούστατα: δεν λειτουργεί όπως η δική μας. «Η δυτική σκέψη», μου λέγει ο Λεβί-Στρως, «κυριαρχείται από το νοητό: αγνοούμε τις αισθήσεις μας και προτιμούμε να χειριζόμαστε έννοιες. Αντιστρόφως, η άγρια σκέψη υπολογίζει, όχι βάσει αφηρημένων δεδομένων, αλλά με γνώμονα τις απτές εμπειρίες: οσμή, υφή, χρώματα». Και στις δύο περιπτώσεις ο άνθρωπος προσπαθεί ν’ αποκρυπτογραφήσει το Σύμπαν, και, με τον τρόπο της, η άγρια σκέψη το επιτυγχάνει εξίσου καλά με τη μοντέρνα σκέψη. Τι είναι λοιπόν αυτό που διαφοροποιεί τον πολιτισμένο άνθρωπο απ’ αυτόν τον οποίο θεωρούμε «πρωτόγονο»; Η στάση απέναντι στην Ιστορία, απαντά ο Λεβί-Στρως. … More Κλοντ Λεβί-Στρος – Αναζητώ αυτό που στην ανθρώπινη φύση είναι σταθερό και θεμελιώδες

Το εδωνά – Είναι είναι ένα ον που δεν λαμβάνει απλώς χώρα ανάμεσα σε άλλα όντα.Υπερέχει οντικά, από το γεγονός ότι μέσα στο Είναι του αυτό το ον νοιάζεται για το ίδιο του το Είναι. … More «Είναι και χρόνος» – Μάρτιν Χάιντεγκερ