Σκέψεις πτερόεσσες

Όσον αφορά στις νουθεσίες περί του πώς πρέπει να είναι ο κόσμος, ας σημειώσουμε ότι η φιλοσοφία ούτως ή άλλως φτάνει πάντοτε πολύ αργά για κάτι τέτοιο. Ως στοχασμός του κόσμου, εμφανίζεται μόνο αφού η πραγματικότητα έχει ήδη ολοκληρώσει τη διαδικασία της διαμόρφωσής της και έχει συντελεστεί […]. Όταν η φιλοσοφία ζωγραφίζει, γκρίζα σε γκρίζο φόντο, τότε μια μορφή ζωής έχει κιόλας γεράσει και το γκρίζο δεν την ξανανιώνει, αλλά την κάνει απλώς γνωστή και κατανοητή. Η γλαύκα της Αθηνάς αρχίζει το πέταγμά της μόνο με το σουρούπωμα. … More Χέγκελ – Πρόλογος στη Φιλοσοφία του Δικαίου

Ξύπνησα μὲ τὸ μαρμάρινο τοῦτο κεφάλι στὰ χέρια ποὺ μοῦ ἐξαντλεῖ τοὺς ἀγκῶνες καὶ δὲν ξέρω ποῦ νὰ τ’ ἀκουμπήσω. Ἔπεφτε στὸ ὄνειρο καθὼς ἔβγαινα ἀπὸ τὸ ὄνειρο ἔτσι ἑνώθηκε ἡ ζωή μας καὶ θὰ εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ ξαναχωρίσει. Κοιτάζω τὰ μάτια· μήτε ἀνοιχτὰ μήτε κλειστά μιλῶ στὸ στόμα ποὺ ὅλο γυρεύει νὰ μιλήσει κρατῶ τὰ μάγουλα ποὺ ξεπέρασαν τὸ δέρμα. Δὲν ἔχω ἄλλη δύναμη· τὰ χέρια μου χάνουνται καὶ μὲ πλησιάζουν ἀκρωτηριασμένα. … More Γιώργος Σεφέρης, Μυθιστόρημα Γ’

Ἐπάνω του ἡ Σφὶγξ εἶναι πεσμένη
μὲ δόντια καὶ μὲ νύχια τεντωμένα
καὶ μ’ ὅλην τῆς ζωῆς τὴν ἀγριάδα.
Ὁ Οἰδίπους ἔπεσε στὴν πρώτη ὁρμή της,
τὸν τρόμαξεν ἡ πρώτη ἐμφάνισί της –
τέτοια μορφὴ καὶ τέτοιαν ὁμιλία
δὲν εἶχε φαντασθεῖ ποτὲ ἕως τότε.
Μὰ μόλο ποὺ ἀκουμπᾶ τὰ δυό του πόδια
τὸ τέρας στοῦ Οἰδίποδος τὸ στῆθος,
συνῆλθε ἐκεῖνος γρήγορα – καὶ διόλου
τώρα δὲν τὴν φοβᾶται πιά, γιατί ἔχει
τὴν λύσιν ἕτοιμη καὶ θὰ νικήσει.
Κι ὅμως δὲν χαίρεται γι’ αὐτὴν τὴν νίκη.
Τὸ βλέμμα του μελαγχολία γεμᾶτο
τὴν Σφίγγα δὲν κοιτάζει, βλέπει πέρα
τὸν δρόμο τὸν στενὸ ποὺ πάει στὰς Θήβας,
καὶ ποὺ στὸν Κολωνὸ θ’ ἀποτελειώσει.
Καὶ καθαρὰ προαισθάνεται ἡ ψυχή του
ποὺ ἡ Σφὶγξ ἐκεῖ θὰ τὸν μιλήσει πάλι
μὲ δυσκολότερα καὶ πιὸ μεγάλα
αἰνίγματα ποὺ ἀπάντησι δὲν ἔχουν. … More Ὁ Οἰδίπους – Κ. Π. Καβάφης

Πάντως, οι ιστορικοί των ιδεών θεωρούν ως σημείο καμπής για το πέρασμα από την παλιά στη νέα επιστημολογία την κυκλοφορία, το 1962, του βιβλίου «Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων», του Τόμας Κουν (T.S. Kuhn, 1922-1996). Σε αυτό το επαναστατικό βιβλίο, ο κορυφαίος Αμερικανός επιστημολόγος απορρίπτει τελεσίδικα τις αρχές του νεοθετικισμού περί επαλήθευσης ή της εμπειρικής επικύρωσης των επιστημονικών θεωριών και την αρχή της επαγωγής των θεωρητικών όρων στους παρατηρησιακούς όρους μιας θεωρίας. Συνεπώς, στο βιβλίο αυτό καταρρίπτεται -με πλήθος φιλοσοφικών και ιστορικών επιχειρημάτων- το γραμμικό ή συσσωρευτικό μοντέλο προόδου της επιστημονικής γνώσης που βασιζόταν σε αυτές τις νεοθετικιστικές αρχές. … More Οι φυσικές και μεταφυσικές προϋποθέσεις της επιστήμης

Ταραχὴ θὰ πέσῃ εἰς τὸν Ἅιδην, καὶ τὸ σανίδωμα θὰ ὑποχωρήσῃ ἀπὸ τὴν πίεσιν τὴ μεγάλην τοῦ ἡλίου. Ἀλλὰ πρὶν, ἰδοὺ, θὰ στενάξωσιν οἱ νέοι, καὶ τὸ αἷμά τους ἀναίτια θὰ γεράσῃ. Κουρεμένοι κατάδικοι θὰ χτυπήσωσιν τὴν καραβάναν τους ἐπάνω στὰ κάγκελα. Καὶ θὰ ἀδειάσωσι πάντα τὰ ἐργοστάσια, καὶ μετὰ πάλιν μὲ τὴν ἐπίταξιν θὰ γεμίσωσιν, ἵνα βγάλωσι ὄνειρα συντηρημένα εἰς κουτιά μυριάδες, καὶ χιλίων λογιῶν ἐμφιαλωμένη φύσις. Καὶ θὰ ’ρθωσιν χρόνια χλωμὰ καὶ ἀδύναμα μέσα στὴ γάζαν. Καὶ θὰ ’χει καθένας τὰ λίγα γραμμάρια τῆς εὐτυχίας. Καὶ θὰ ’ναι τὰ πράγματα μέσα αὐτοῦ κιόλας ὡραῖα ἐρείπια. Τότε, μὴ ἔχων ἄλλην ἐξορίαν, ποῦ νὰ θρηνήσῃ ὁ Ποιητὴς, τὴν ὑγίειαν τῆς καταιγίδος ἀπὸ τὰ ἀνοικτὰ στῆθη του ἀδειάζων, θὰ γυρίσῃ γιὰ νὰ σταθῇ στὰ ὡραῖα μέσα ἐρείπια. … More Οδυσσέας Ελύτης, «Προφητικόν»

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ, κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει, ὅτι ἐγὼ πρὸς τὸν Πατέρα μου πορεύομαι, καὶ ὅ,τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐγώ ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ. Εάν τι αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου, έγώ ποιήσω. Εάν ἀγαπᾶτέ με, τάς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσατε. Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν Πατέρα καὶ ἄλλον Παράκλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ μεθ’ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτό, οὐδὲ γινώσκει αὐτό· ὑμεῖς δὲ γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρ’ ὑμῖν μένει καὶ ἐν ὑμῖν ἔσται. Οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς· ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. Ἔτι μικρόν, καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ ὑμεῖς δὲ θεωρεῖτέ με, ὅτι ἐγὼ ζῶ, καὶ ὑμεῖς ζήσεσθε. Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ γνώσεσθε ὑμεῖς ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρί μου, καὶ ὑμεῖς ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με ὁ δὲ ἀγαπῶν με ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ Πατρός μου, καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν. Ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ Πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν.  … More Το Ευαγγέλιο της Διαθήκης

Η ηρωική αντίληψις της Ζωής αναχωρεί από την αρχήν, ότι η Ζωή είν’ ένας διαρκής αγών, μία αδιάκοπος, χωρίς τέρμα και χωρίς σταμάτημα, μάχη εναντίον της φύσεως, εναντίον των άλλων ανθρώπων, εναντίον του εαυτού μας. Επομένως και ο άνθρωπος, κάθε γενεάς, αποτελεί μίαν συνεχή μ ε τ ά β α σ ι ν προς κάτι άλλο, προς κάτι ανώτερον. … More Ιωάννης Συκουτρής – Η Ηρωική Αντίληψη Της Ζωής