Σκέψεις πτερόεσσες

Ο άνθρωπος, που καλείται ακατάπαυστα να στηρίζεται σε ολόκληρο το παρελθόν του για να επηρεάσει όσο είναι δυνατόν το μέλλον, είναι το μεγάλο επίτευγμα της ζωής. Ωστόσο, κατεξοχήν δημιουργός είναι εκείνος του οποίου η δράση, που είναι από μόνη της έντονη, είναι ικανή να καταστήσει επίσης πιο έντονη τη δράση των άλλων ανθρώπων και, με τη γενναιοφροσύνη της, να δημιουργήσει εστίες γενναιοφροσύνης. Οι μεγάλοι ηθικοί άνθρωποι, ιδιαιτέρως εκείνοι των οποίων ο εφευρετικός και απλός ηρωισμός άνοιξε στην αρετή νέες οδούς, αποκαλύπτουν τη μεταφυσική αλήθεια. … More Henri Bergson: Η συνείδηση και η ζωή

Ὅλη αὐτή ἡ διαδρομή σέ μυθώδη τοπία· καταστάσεις τοῦ πόνου πού μοιάζαν μέ ὄρη ὑψηλά, ἀλλεπάλληλα. Ἡ διαρκής μου πορεία, ἡ διαρκής μου ἀντίσταση, ἡ διαρκής μου ἐλπίδα, ἡ παλάμη στό μέτωπο ν’ ἀναγγείλω ἕνα ἄστρο πού δέν θά ἀνέτελλε· τά ἐμπόδια, τό σκόνταμμα, τό πέσιμο μπρούμυτα πάνω στό χῶμα, ἡ φωνή γιά βοήθεια κι ἡ ποίηση πού τρέχει ἀπ’ τοῦ τρύπιου μου πλευροῦ τό λουλούδι. Ὅλα αὐτά ἦταν ὡραῖα. … More «Ἡ Ζωή», Νικηφόρος Βρεττάκος

Στο πλαίσιο των φιλοσοφικών αναζητήσεών του, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Μερλώ-Ποντύ στη σωματική φύση της ανθρώπινης ύπαρξης, μέσα από την ανάλυση της αντίληψης. «Ολόκληρη η συνείδηση, ακόμη και η συνείδηση του εαυτού μας», επισήμανε ο Μερλώ-Ποντύ, «είναι αντιληπτική». Κάθε λειτουργία της συνείδησης, ορισμένως -η νόηση, η βούληση κ.ο.κ.- εδράζεται στη διαδικασία της αντίληψης, μία σωματικού χαρακτήρα διαδικασία, αφού η αντίληψη δεν είναι παρά η φυσική αλληλεπίδραση δύο σωματικής υφής συντελεστών: του ζώντος σώματος ή του ενσώματου παρατηρητή και του παρατηρούμενου ένυλου κόσμου. Μέσα από την ανάλυση της αντίληψης, λοιπόν, η φιλοσοφία αναδεικνύεται από τον Μερλώ-Ποντύ σε φιλοσοφία του ζώντος σώματος ή του σωματικού υποκειμένου … More Μωρίς Μερλώ-Ποντύ: ο Κόσμος της Αντίληψης

Εν αρχή ήταν η αρχή
βγαίνοντας διστακτικά μέσα απ’ το τίποτα:
από ένα στρώμα σκοταδιού παχύ
με κηλίδες κόκκινες, όπως π.χ.
τα τοπία του Οιδίποδα.
Κι έπειτα η Σφίγγα, με φτερά
αδαμαντοκόλλητα
—πριν ακόμα τρέξουν τα νερά—
καταστρώνοντας νοερά
όλα τα υπόλοιπα. … More «Γένεσις» – Νάσος Βαγενάς

Αρχίζω μ’ ένα κεντρικό, αιώνιο ζήτημα: το ζήτημα της ανθρώπινης φύσης.
Όλες οι μελέτες του ανθρώπου, από την ιστορία ως τη γλωσσολογία και την ψυχολογία, αντιμετωπίζουν το εξής ερώτημα: αν, σε τελική ανάλυση, είμαστε προϊόντα κάθε είδους εξωτερικών παραγόντων ή αν, σε πείσμα των διαφορών μας, έχουμε κάτι που μπορούμε να το ονομάσουμε κοινή ανθρώπινη φύση, δια της οποίας μπορούμε να αλληλοαναγνωριστούμε ως ανθρώπινα όντα. Η πρώτη λοιπόν ερώτηση απευθύνεται σε σας, κ. Τσόμσκι, γιατί εσείς χρησιμοποιείτε συχνά την έννοια της ανθρώπινης φύσης, σε σύνδεση με την οποία χρησιμοποιείται όρους όπως «έμφυτες ιδέες» και «έμφυτες δομές». Ποια επιχειρήματα αντλείτε από τη γλωσσολογία και δίνετε σ’ αυτήν την έννοια της ανθρώπινης φύσης μια τόσο κεντρική θέση; … More Chomsky & Foucault – Ανθρώπινη φύση: δικαιοσύνη εναντίον εξουσίας.

Ο Viktor Frankl προσπάθησε να αποκαταστήσει τις πνευματικές διαστάσεις και δυνατότητες του ανθρώπου. Στράφηκε δυναμικά ενάντια στον ψυχολογισμό, την τάση εκείνη που προσπαθούσε να ερμηνεύσει τον άνθρωπο και τον κόσμο, μόνο με την αντίληψη της μεθοδολογίας των φυσικών επιστημών. Ο άνθρωπος στην δική του θεραπευτική προσέγγιση είναι πνευματική οντότητα που αναζητά ουσιαστικό νόημα μέσα από πράξεις ελευθερίας. «Είναι ένα ον σε αναζήτηση κάποιου νοήματος». Θεμελιώνει την θεραπευτική του προσέγγιση σε τρεις ανθρωπολογικές προϋποθέσεις οι οποίες αλληλεπιδρούν δυναμικά μεταξύ τους: Την ελευθερία της θέλησης, τη θέληση για νόημα και την αναζήτηση του νοήματος της ζωής. Ο άνθρωπος έχει πάντοτε τη δυνατότητα της ελεύθερης επιλογής παρά το γεγονός ότι επηρεάζεται από ψυχο-κοινωνικούς και βιο-φυσιολογικούς παράγοντες. «Υπάρχει μια ελευθερία παρά τον ντετερμινισμό». … More Η ανθρωπολογική προσέγγιση του Viktor Frankl.

Γιατὶ βαθιά μου δόξασα καὶ πίστεψα τὴ γῆ καὶ στὴ φυγὴ δὲν ἅπλωσα τὰ μυστικὰ φτερά μου, μὰ ὁλάκερον ἐρίζωσα τὸ νοῦ μου στὴ σιγή, νὰ ποὺ καὶ πάλι ἀναπηδᾶ στὴ δίψα μου ἡ πηγή, πηγὴ ζωῆς, χορευτικὴ πηγή, πηγὴ χαρά μου…
Γιατὶ ποτὲ δὲ λόγιασα τὸ πότε καὶ τὸ πῶς, μὰ ἐβύθισα τὴ σκέψη μου μέσα στὴν πάσαν ὥρα, σὰ μέσα της νὰ κρύβονταν ὁ ἀμέτρητος σκοπός, … More Άγγελος Σικελιανός – «Γιατὶ βαθιά μου δόξασα»